romans rycerski
Gatunek średniowieczny wywodzący się z epiki – podobny do współczesnego opowiadania utwór narracyjny. W roli głównej występuje tu para zakochanych: on jest wielkim rycerzem i w trakcie akcji utworu walczy o miłość ukochanej z przeciwnościami losu. Pojawiają się różnego rodzaju przygody realne i elementy baśniowe. Przykład – „Dzieje Tristana i Izoldy”.
proza
Epika, dzieła bez podziału na wersy itd., mowa niewiązana.
powiastka filozoficzna
Opowiadanie ilustrujące jakieś stanowisko filozoficzne.
pamiętnik
Opowiadanie o wydarzeniach jego uczestnika.
opowiadanie
Sposób wypowiadania się (tzw. forma podawcza); utwór epicki niewielkich rozmiarów, bardziej rozwinięty od noweli i luźny kompozycyjnie.
nowela
Krótki utwór epicki o zwartej konstrukcji fabularnej zbliżonej do dramatycznej, o jednotorowej akcji, mocno zaznaczonej pozycji narratora i silnym akcencie w zakończeniu zawierającym puentę.
gawęda
Pierwotnie ustna opowieść o tematyce dotyczącej przeszłości życia szlacheckiego, potem opowieść zapisywana. Obecna w literaturze barokowej i romantycznej.
fabuła
Układ powiązanych ze sobą wątków w utworze epickim, obejmuje akcję, prolog, epilog, epizody.
epika
Jeden z trzech rodzajów literackich obok liryki i dramatu, który charakteryzuje się opowiadaniem jako główną formą podawczą przedstawiania przedmiotu lub wydarzeń. Gatunki epiki to między innymi powieść, opowiadanie, nowela. Epikę nazywa się zamiennie pojęciem: proza.
bajka
Utwór wierszowany lub epicki o charakterze moralizatorskim.