franciszkanizm
Święty Franciszek z Asyżu (1181-1226) był założycielem zakonu żebraczego Braci Mniejszych – franciszkanów. Jego system filozoficzny opierał się na wskazaniach Nowego Testamentu i zasadzie miłości bliźniego, wyzbycia się potrzeb materialnych. Wszystkie stworzenia traktował jako braci, zwierzęta to „bracia” człowieka. Postawa franciszkańska to pochwała ubóstwa, pokory wobec Boga, radości i miłości do świata. Była bardzo popularna w średniowieczu.
augustynizm
![]()
Augustynizm (lub augustianizm) to doktryna filozoficzna świętego Augustyna (354-430). Za Platonem zakładał on wewnętrzny podział człowieka na ciało i duszę. Ciało dąży do zaspokajania pierwotnych potrzeb, co powoduje upadek moralny, dusza zaś jest bytem wyższym noszącym obraz Boga. Jest to wynik grzechu pierworodnego.
Augustynizm odegrał ogromną rolę w kształtowaniu się chrześcijaństwa europejskiego w średniowieczu, a św. Augustyn został nazwany ojcem Kościoła.
dogmat
![]()
Dogmat to teza, która nie podlega dyskusji. W średniowieczu dogmaty religijne ustalał i głosił Kościół.
teocentryzm
![]()
Teocentryzm (z gr. Θεός, theos – bóg i z łac. centrum – środek) – uznawanie Boga (lub bogów) za stwórcę świata stojącego ponad i poza nim. Ma On też wpływ na kształt życia na ziemi. Termin ten pojawił się w filozofii antycznej Arystotelesa i Platona. W średniowieczu znalazł się w centrum uwagi: należało żyć zgodnie z nakazami religii – Boga.
teologia
![]()
Teologia (gr. θεος, theos, „Bóg”, + λογος, logos, „nauka”) – to nauka związane z filozofią zajmująca się badaniem istnieniem Boga, Jego atrybutami i relacjami świata do Boga. Zob. teocentryzm.
mistycyzm
Światopogląd wyjaśniający, iż w dochodzeniu do prawdy o życiu najważniejsze są intuicja, wiara i religia, a kontemplacja i modlitwa to sposób kontaktu z Bogiem.